การพยาบาลทารกที่ได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ

  1. ตรวจหาหรือติดตามสาเหตุของการเกิดตัวเหลือง โดยดูจากเวลาที่เริ่มปรากฏตัวเหลือง ระยะเวลาของการเกิดตัวเหลือง อัตราการเพิ่มของระดับบิลิรูบิน ระดับสูงสุดของบิลิรูบินในกระแสเลือด หมู่เลือดมารดาและทารกและสภาพอาการของทารก
  2. ตรวจสภาพ การทำงานของหลอดไฟและดูระยะห่างจากหลอดไฟถึงทารกให้ห่างประมาณ 45 – 50 เซนติเมตร
  3. พิจารณาเริ่มให้มีการใช้การรักษาด้วยการส่องไฟในทารกที่มีระดับ indirect บิลิรูบิน ตั้งแต่ 5 mg/dl/kg
  4. ประเมินอุณหภูมิร่างกายของทารกและวัดอุณหภูมิตู้ incubator จนกระทั่งคงที่หรือประเมินทุก 4 ชั่วโมง
  5. ประเมินและปรับอุณหภูมิห้องให้เหมาะสม ถ้าหากอุณหภูมิห้องสูงควรปรับลดลงทีละ 2 –3 องศาและประเมินซ้ำภายหลังการปรับ 30 นาที
  6. ประเมินสัญญาณชีพทุก 2- 4 ชั่วโมง
  7. ประเมินการได้รับสารน้ำและดูแลให้ทารกได้รับสารน้ำหรือนมอย่างเพียงพอเพื่อให้ทารกสามารถขับบิลิรูบินออกทางอุจจาระได้ โดยส่วนใหญ่จะให้นมแก่ทารกทุก 3 ชั่วโมง ทั้งนี้ควรป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการให้นมคือ การสำรอก ผู้ดูแลควรจับให้ทารกเรอระหว่างและหลังการให้นมทุกครั้ง
  8. ประเมินการขับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะ ลักษณะ สีของอุจจาระและปัสสาวะจะค่อยเปลี่ยนไปเมื่อทารกได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ คือจะเปลี่ยนจากสีดำเป็นสีเขียวและสีเหลืองตามลำดับและปัสสาวะเนื่องจาก โดยปกติทารกควรปัสสาวะมากกว่า 6 ครั้งใน 24 ชั่วโมง ซึ่งการที่ทารกปัสสาวะบ่อยครั้งอาจทำให้เกิดก้นแดงได้ ดังนั้นควรเช็ดทำความสะอาดด้วยสำลีชุบน้ำสะอาดแล้วเช็ดให้แห้งทุกครั้ง
  9. ดูแลให้ทารกได้รับนมมารดาได้เท่าที่มารดาต้องการหรือทารกต้องการ ในกรณีมารดายังไม่มี น้ำนม อาจให้นมผสมได้โดยนำทารกไปให้มารดาเป็นผู้ป้อนนม โดยปิดไฟ phototherapy เสมอเมื่อนำทารกออกไปให้นม
  10. ถอดเสื้อผ้าทารกออกเพื่อให้บริเวณที่มีพื้นที่ผิวมาก ซึ่งได้แก่หน้าอกและท้องได้สัมผัสกับแสง ทั้งนี้อาจใส่ผ้าอ้อมผืนเล็กๆได้ (a bikini diaper or mask) ในกรณีที่ทารกถ่ายอุจจาระปริมาณที่มากๆ
  11. ควรปิดตาทารกด้วยผ้าปิดตา (eye shield or mask) และเปิดออกอย่างน้อย 15 – 30 นาทีทุก 4 ชั่วโมงและทำความสะอาดตาให้ทารกด้วย NSS ตามปกติ ส่วนการพิจารณาว่าควรปิดตาหรือไม่ขึ้นอยู่กับชนิดของแสงที่เลือกใช้ ดังนี้
    1. Blue fluorescent light ควรต้องประเมิน cardio-respiratory และปิดตาให้ทารก
    2. White fluorescent or Halogen spotlights อาจประเมิน cardio-respiratory หรือไม่ก็ได้ขั้นอยู่กับอาการของทารก แต่ต้องปิดตาให้ทารกทุกราย
    3. Biliblanket. ไม่จำเป็นต้องประเมิน cardio-respiratory หรือปิดตาให้ทารก
  12. ควรพลิกตัวทารกทุก 2- 4 ชั่วโมง ดูแลผิวหนังของทารกให้สะอาด ห้ามทารกโลชั่นหรือครีมใดๆ บนผิวหนังของทารกเพราะอาจทำให้เกิดการไหม้ได้ สังเกตการณ์เกิดผดผื่นต่างๆ ที่ขึ้นตามผิวหนังและประเมินลักษณะและความยืดหยุ่นของผิวหนัง
  13. ตรวจหาหรือติดตามผลระดับของบิลิรูบินในกระแสเลือดทุก 12 ชั่วโมง จากห้องปฏิบัติการโดยไม่ควรคาดคะแนความรุนแรงของภาวะตัวเหลืองจากสีผิวหนังของทารก

 ตัวอย่างหัวข้อในการประเมินทารกที่ได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟประจำวัน   ชื่อ-สกุลของทารก……………………………..การวินิจฉัยโรค………..เลขที่โรงพยาบาล…………

วันที่ …………    เวรเช้า    เวรบ่าย    เวรดึก
 ระดับบิลิรูบิน   
 น้ำหนักทารก (กรัม)   
 อุณหภูมิทารก   
 อุณหภูมิห้อง   
 เวลาที่ปิดไฟ (lights off)   
 ปริมาณนมที่ได้รับ   
 สารน้ำชนิดอื่นๆ ที่ทารกได้รับ   
 ลักษณะและจำนวนครั้งของการถ่ายอุจจาระ   
 ลักษณะและจำนวนครั้งของการถ่ายปัสสาวะ   
 การเปลี่ยนผ้าปิดตา   
 การพลิกตัวเปลี่ยนท่านอน   

มาตราฐานการพยาบาลในการให้คำแนะนำผู้ปกครองทารกที่ได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ

พยาบาลควรให้คำแนะนำและอธิบายแก่มารดาในเรื่องดังต่อไปนี้

  1. เหตุผลของการรักษาด้วยการส่องไฟ
  2. เหตุผลของการปิดตาทารกด้วยผ้าปิดตา (eye shield)
  3. เหตุผลของความจำเป็นที่ต้องให้ทารกนอนอยู่ใต้ไฟให้มากที่สุด

เอกสารอ้างอิง
สรายุทธ สุภาพรรณชาติ.(2540). อาการเหลืองในทารกแรกเกิด. ใน : วันดี วราวิทย์, ประพุทธ ศิริปุณย์, สุรางค์ เจียมจรรยา บรรณาธิการ. ตำรากุมารเวชศาสตร์ (ฉบับเรียบเรียงใหม่ เล่ม 2). กรุงเทพฯ: บริษัทโฮลิสติก พับลิชชิ่ง: 51- 57.
สรายุทธ สุภาพรรณชาติ.2547.อาการเหลืองในทารกแรกเกิด [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา http://www.ramacme.org/articles (4 กุมภาพันธ์ 2547)
Bromiker, R. (No date). Neonatal Hyperbilirubinemia [Online]. Available: www.medslides.com/member/Pediatrics/Neonate_&_Newborn/ Neonatal_Jaundice.ppt [2004, February 5].
Ipp, M. (2004). Jaundice and dehydration in the early discharged healthy term newborn. Available: http://www.utoronto.ca/kids/mijaund.htm [Online]. [2004, February 5].
Kramer, L. I. (1969). Advancement of dermal icterus in the jaundiced newborn. American Journal Disease in Childhood, 118: 454 – 456.
Royal Prince Alfred Hospital. (No date). Phototherapy [Online]. Available: http://www.cs.nsw.gov.au/rpa/neonatal/html/nursing/photo.htm [2004, February 5].
Texas Children’s Hospital. (2001). Phototherapy Lights [Online]. Available: http://www.texaschildrenshospital.org [2004, February 5].
Tudehope, D. I., & Thearle,M. J. (1989). A primer of neonatal medicine. Sydney: Brooks Waterloo.
Uit Sarici, S., Alpay, F., Onay, B., Uzcan, O., & Gokcy, E. (2000).Double versus single phototherapy in term newborns with significant hyperbilirubinemia. Journal of Tropical Pediatric, 41(1): 36 – 39.
Vanderbilt University Medical Center. (2003, 16 May). Care of the Infant with Hyperbilirubinemia-Children’s Hospital, CL 30-19.01[Online]. Available: http://vumcpolicies.mc.vanderbilt.edu  [2004, February 5].