Patent Ductus Arteriosus, PDA

เป็นความผิดปกติที่เส้นเลือดเล็กๆ ที่เรียกว่า ductus arteriosus ซึ่งเชื่อมอยู่ระหว่าง aorta และ pulmonary artery เปิดอยู่หรือปิดไม่สนิท มักพบในทารกเกิดก่อนกำหนด โดยในขณะที่ทารกอยู่ในครรภ์ ductus arteriosus จะเปิดอยู่เพื่อช่วยในการไหลเวียนของโลหิต เมื่อทารกเกิด และเริ่มหายใจเองจะมีแรงดันออกซิเจนในเลือดสูงขึ้นทำให้ ductus arteriosusเริ่มหยุดการทำงาน (functional closure) ภายใน15 – 24 ชั่วโมงหลังเกิด และตีบจนปิดอย่างสมบูรณ์ (anatomical closure) ภายใน 3–4 สัปดาห์หลังเกิด แต่ถ้าหากเกิดปัจจัยบางอย่างจะทำให้ ductus arteriosus ไม่ปิดตามปกติได้

PDA

ในกรณีที่ ductus arteriosusยังไม่ปิดมีผลต่อการไหลเวียนคือเลือดแดงที่ออกจากหัวใจทาง aorta ซึ่งมีความดันสูงจะไหลผ่าน ductus arteriosus ไปปนกับเลือดที่ออกจากหัวใจไปปอดที่เส้นเลือด pulmonary artery ทำให้ปริมาณเลือดไปสู่ปอดมากขึ้น ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นขึ้นอยู่กับขนาดของ PDA และแรงต้านของเส้นเลือด pulmonary artery ปริมาณเลือดจะไหลกลับเข้าหัวใจบนและล่างซ้ายมากขึ้น หัวใจห้องซ้ายทำงานมากขึ้น ถ้าหัวใจห้องล่างซ้ายไม่สามารถปรับตัวรับปริมาณเลือดที่เพิ่มมากขึ้นจะทำให้เกิด pulmonary congestion หรือ pulmonary edema และเกิดหัวใจวายได้ เด็กที่มี PDA จะมีอาการหรือไม่มี หรือรุนแรงแค่ไหนขึ้นอยู่กับขนาดของ PDA ถ้า PDA มีขนาดเล็กก็จะไม่มีอาการแต่อาจตรวจพบเสียงการเต้นของหัวใจผิดปกติ (murmur) ถ้ามีขนาดใหญ่เด็กจะผอม โตช้า ติดเชื้อง่าย ซีด เหนื่อยง่าย และมีอาการของหัวใจวาย การตรวจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจจะช่วยในการวินิจฉัยความผิดปกติได้ ทารกหรือเด็กที่มี PDA ขนาดเล็กอาจปิดเองได้ ได้มีการนำยา indomethacin มาใช้ในการทำให้ ductus arteriosus หดตัวและปิด ได้ผลดีในทารกแรกเกิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งทารกเกิดก่อนกำหนด แต่ในรายที่ไม่ตอบสนองต่อยา และมีหัวใจวายจะรักษาด้วยยาที่ประคับประคองอาการหัวใจวายเมื่ออาการดีขึ้นจะผ่าตัดปิด PDA (PDA ligation) ในรายที่ไม่ปิดเองไม่ว่า PDA จะมีขนาดเล็กหรือใหญ่ก็ตาม

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *